Polskę i Ukrainę łączy bliskość geograficzna, wspólna historia oraz kultura, w której odnajdujemy wiele podobieństw. Nic więc dziwnego, że osoby przyjeżdżające z Ukrainy często szybko odnajdują się w Polsce – wiele elementów codzienności jest im znanych i bliskich. Do najbardziej zauważalnych podobieństw należą rodzinne wartości, gościnność oraz celebracja świąt. W obu krajach ogromną rolę odgrywa rodzina, wspólne posiłki i tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie. Polacy i Ukraińcy mają podobne podejście do gości – przyjmowanie kogoś w domu wiąże się z obfitością jedzenia, rozmową i troską o to, aby każdy czuł się mile widziany. Święta, zwłaszcza Boże Narodzenie i Wielkanoc, obchodzone są w sposób wyjątkowo uroczysty, z podobnymi zwyczajami: kolacja wigilijna, pisanki, symboliczne potrawy. To właśnie te wspólne elementy sprawiają, że integracja często przebiega naturalnie i buduje poczucie bliskości między społecznościami.
Jednocześnie w codziennych zwyczajach można dostrzec różnice, które nie są barierą, lecz ciekawostką kulturową. Jedną z nich jest kalendarz obchodzenia najważniejszych świąt – wielu Ukraińców wywodzi się z tradycji prawosławnej lub greckokatolickiej, co oznacza, że Boże Narodzenie świętują nie 24 grudnia, lecz 6–7 stycznia. Różnice widoczne są także w kuchni: choć pierogi, barszcz czy gołąbki znamy w obu krajach, często mają one inne nadzienia, sposób podania lub znaczenie symboliczne. W zwyczajach dnia codziennego uwagę zwracają także inne sposoby okazywania grzeczności – na przykład częstsze zwracanie się do siebie po imieniu lub bezpośrednie wyrażanie opinii, które dla Polaków czasem wydaje się zbyt otwarte. Różnią się również tradycje gościnne: w wielu ukraińskich domach podanie herbaty jest absolutną koniecznością, a odmowa może być odebrana jako sygnał dystansu.
Najciekawsze jest jednak to, że zarówno podobieństwa, jak i różnice stają się przestrzenią budowania wzajemnego zrozumienia. Podczas spotkań integracyjnych szybko okazuje się, że tradycje obu krajów wzajemnie się uzupełniają i inspirują. Polacy poznają bogactwo ukraińskich obrzędów, takich jak malowanki, wiosenne kolędowanie, zwyczaj „wertepów” czy świętowanie Kupala, a Ukraińcy odkrywają polskie zwyczaje związane z kolędnikami, Wielkanocnym Poniedziałkiem czy lokalnymi świętami regionalnymi. Te wymiany sprawiają, że kultura staje się pomostem – nie różnicą. Zrozumienie zwyczajów drugiej strony nie tylko zmniejsza dystans, ale tworzy autentyczną wspólnotę, w której każdy może czuć się u siebie. Integracja zaczyna się właśnie w takich drobnych, codziennych spotkaniach – gdy uczymy się o sobie nawzajem, uśmiechamy do podobieństw i z ciekawością przyjmujemy różnice.
Projekt nr 06.12-IP.01-0051/23 pt. „Poznaj Polskę w Wielkopolsce, czyli integracja bez granic” jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027, Działanie 6.12 Integracja społeczno-gospodarcza obywateli państw trzecich, w tym migrantów. Priorytet VI Fundusze Europejskie dla Wielkopolski o silniejszym wymiarze społecznym (EFS+) 2021-2027.